“Wilt u meedoen aan de Dead Ladies Show?” stond in de gemailde uitnodiging van Cultuurhuis Knokke-Heist. Eerst dacht ik dat er een misverstandje was. “Maar ik leef nog hoor!” wilde ik terugmailen. Toen won de nieuwsgierigheid het gelukkig.
De Dead Ladies Show bleek in Knokke te zijn, ter ere van Internationale Vrouwendag.
Met drie sets van drie lezingen, geschreven en uitgesproken door acteurs en auteurs, omlijst met muziek van drie zangeressen die liederen van vrouwelijke componisten zingen.
En in het halletje ruimte voor extra’s, waar ik er eentje van was.
Verhalen die slecht aflopen:
De Dead Ladies Show
Zo zat ik dus een hele dag met rode konen te luisteren naar de levensverhalen van briljante vrouwen die door de eeuwen heen schreven, beeldhouwden, vlogen, uitvonden, schilderden, componeerden en ontdekten, zonder daar ooit de erkenning en het respect voor te zien dat hun mannelijke collega’s kregen voor vergelijkbaar werk, als dat al bestond.
De meeste verhalen liepen slecht af. De geniale beeldhouwster werd door haar eigen moeder en broer opgesloten in een gesticht, ‘zodat de wereld haar kon vergeten’. De componiste kreeg eerst van haar vader, toen van haar echtgenoot, een verbod om te spelen in haar eigen stijl. De schilderes werd bekend als muze van haar man, niet om haar eigen werk. En in een hoekje van de zaal zat ik voor- en achteraf de sacoches te lezen (zo heten Belgische tasjes, want een tasje is voor hen een kopje, lang verhaal) van de bezoeksters van dit Vrouwendag evenement van hoog niveau.
Nederlandse en Belgische tasjes
Wat me opviel is dat de Vlaamse vrouw zich anders verhouden tot openhartigheid en bescherming, dan de Nederlandse vrouw.
Als iemand me vraagt om haar tasje te lezen, dan nodig ik haar uit om haar tas om te kieperen voor me. De meeste Nederlandse vrouwen doen dat. Rustig aan, zodat er niks uitklettert, beetje sturen met de hand. In een enkel geval doe ik er een soort vroedvrouwenwerk bij door nog even te helpen met een hoekje van een agenda die blijft steken achter de sluiting. Een enkeling, vaak vrouwen met heuptasjes, haalt handmatig een voor een de spullen uit de tas en ordent ze op tafel. Ook veelzeggend, al lees ik liever een orgeordend stapeltje dat spontaan kon vallen.
De Belgische vrouwen kozen op eentje na voor dit tweede systeem: met de hand eruit halen en neerleggen. Op een stapeltje, alsof ze zo min mogelijk ruimte in wilden nemen.
‘Kom maar op dan!’
En dan het belangrijkste verschil. Nederlandse vrouwen die hun tas hebben uitgepakt leunen daarna vaak achterover, slaan de armen over elkaar en kijken mij wat wantrouwig aan. ‘Nou, laat maar horen dan,’ zeggen ze er soms zelf bij.
De Belgische dames doen dat anders. Behulpzaam buigen ze naar me toe en openen het ene etuitje na het andere. De portemonnee wordt geopend getoond, kijkt, hier zitten nog wat familiefoto’s en och ja, dit is een bonnetje waar ik achterop een telefoonnummer noteerde en hier is mijn zorgverzekeringskaart. Wilt het kleingeld ook even zien?
Die openheid gaat gepaard met een vriendelijke, uitnodigende houding. Er is aandacht, belangstelling, verbazing en bevestiging van mijn voorzichtige bevindingen.
“Ah ja, ’t is zjuust, ik ben me inderdaad aan het oefenen om eens wat vaker ‘nee’ te zeggen als de mensen me weer eens een ambetant klusje willen laten doen,” zeiden er verschillende, “maar ik ben daar nog maar drie jaar terug mee begonnen he.”
Die zelfbescherming is terug te zien in de tassen zelf: ik zag er heel wat die aan de buitenkant gewatteerd waren, als een veilig stootkussentje. Een detail dat ik in Nederland niet vaak tegenkom.
Vrouwendag en tasjeslezen
Op mijn gloednieuwe banner hing ik vooraf beleefdheidshalve een A4-tje met ‘uw sacoche’ over het brutale ‘je tasje’. Het werd opgemerkt en ik kreeg er vriendelijke knikjes voor, dus het taalverschil kan het volgende fenomeen niet verklaren: de bescheidenheid. Als ik op een Nederlands evenement zit tasjes te lezen moet ik geregeld een nummertjessysteem hanteren zodat iedereen aan de beurt kan komen. In Belgie dralen de vrouwen vaak een tijdje rond mijn tafeltje, negeren nadrukkelijk mijn uitnodigende gebaren en rapen moed bij elkaar om ‘zich te zetten’ en hun sacoche te tonen. Een heel enkele keer kaneen Nederlandse vrouw nog wel eens vertwijfeld het hoofd schudden en mompelen: ‘Nou, ik snap niet waar je het vandaan haalt allemaal hoor,’ om dan door een vriendin te worden terechtgewezen: ‘Maar zou ben jij echt wel! Het klopte allemaal!’
De Belgische vrouwen reageerden zonder uitzondering blij verrast. ‘Ja, ’t is waar, zeker en vast! Ik ga daar seffes meer op letten, dank u!’
Tasjeslezen op Secretaressendag
Kortom. Vrouwendag. Tasjeslezen. Wat een uitstekende combinatie. Want in heel wat tassen is talent en onvervuld verlangen te zien waar we fier op mogen zijn en werk van kunnen maken, als we de tijd en moed kunnen opbrengen.
Ik verheug me nu al op Secretaressendag. Trouwens, voor al die directeuren die voor die dag zelf een verrassing willen organiseren voor hun secretaresses: ik ben nog beschikbaar overdag, dit jaar op donderdag 16 april, want terwijl de secretaresse zelf normaal gezien evenementen ruim vooruit plant, zijn de boekingen vanuit de directie vrijwel altijd ietsjes aan de late kant. Wat maar weer aantoont hoe hard de secretaresses een vrolijk bedankje voor hun werk verdienen.
Kijk in je tas en je ziet je ziel; je angsten en verlangens. Dat valt nergens zo goed op als in de tassen van vrouwen die een zwaar leven hebben. Sekswerkers, verslaafden, daklozen.
‘Is er iets tegen te doen dat ouders hun kinderen veel te beschermd opvoeden tegenwoordig?’ vragen sociologen en pedagogen zich af. Ja.
Net als 
Er wordt gezegd dat de Queen een tassenhanger met een zuignap in haar tas bij zich had, waar ze haar tas aan ophing onder de tafel. En dat zij daar discreet op spuugde zodat het zuignapje beter bleef hangen. Onzin, lijkt me. Een lederen vormvaste tas is te zwaar voor elke zuignap. Maar wat wel degelijk kan – en ook verstandig is – is een doodgewone Tassenhaak. Ziet eruit als een komma van metaal. Het platte bovenstukje leg je op tafel, de haak hangt er recht onder en door handig gebruik te maken van de zwaartekracht blijft je tas daar stevig aan hangen. Goed idee als je een dure tas hebt (lijkt me wel) die je niet op de grond wil zetten. Bovendien weet iedereen in de Britse Kolonieen dat je geld zal verdwijnen als je tas de grond raakt. Bijgeloof? De Queen dacht kennelijk van niet en bij haar bleef het geld dan ook prima zitten: elk van haar 200 tassen kosten rond de 2.000 euro.
En dan wordt er nog beweerd dat zij een kruiswoordpuzzeltje in haar tas heeft. Kijk.
In de loop van de jaren heb ik al heel wat modellen damestas gehad. Een zelfgemaakte, van een spijkerbroek, in mijn puberteit. Heel trots op. Een elegante kleine lederen, rood, toen ik voor het eerst verkering had en daarmee uit ging. Handige hutkoffers voor op de rug om met de kinderen op stap te kunnen. Een kek zwart dieettasje waar niks teveel in kon, voor op reis zonder kinderen. En tegenwoordig een lollig would-be dokterstasje waar verrassend veel in kan. Maar nooit, nooit, ging een model langer mee dan een jaar of… nou ja, dan een fase in mijn leven. En zo is dat voor vrijwel alle tassendragers die ik ken – en ik ken er als Damestasjeslezer heel wat.
En nou moet je het overzicht van Angela Merkels tassen eens zien, vanochtend, in de Volkskrant. Van 2004 tot 2021 hetzelfde model. Robuust, stevig, draagbaar, kleurig. Okee, wel af en toe een andere – en gewaagde – kleur. Maar qua model totaal geen groei, verandering, verschuiving. Duitsland wist waar het aan toe was met Merkel. Let vooral op de tas van de volgende landsleider. Dan weet je hoe eh… flexibel en veranderingsbereid die is.
Bij elke nieuwe fase in je leven is het een goed idee om je ‘oude’ vertrouwde tas om te kieperen en eruit te halen wat niet meer past bij je nieuwe plannen. Vandaag, maandag 28 juli 2021, is de dag dat veel mensen voor het eerst na de Covid-19 beperkingen weer naar hun werk toe kunnen. Met tas, natuurlijk. Wacht nog even met leeghalen. Lees je tas eerst even om te ontdekken hoe jij de coronatijd in essentie doorgekomen bent.
Ik heb ‘m, ik heb ‘m! Het prachtige, gloednieuwe boek van Mylo Freeman. Je kent haar misschien als de schrijfster van de heerlijke Prinses Arabellaboeken voor kinderen. Dit boek is voor grote mensen. In ‘Over dames en tassen’ beschrijft Mylo de levens van 50 indrukwekkende vrouwen van over de hele wereld, aan de hand van hun tas – of het gemis daarvan, zoals bij de concubine van de Chinese keizer.
En dan nu de mailwisseling tussen Beatrijs en mij. Ik beloofde haar namelijk dat ik haar tasje even voor haar zou lezen voor haar, als bedankje dat ze ‘m om had gekieperd.